Πρόσφυγας σημαίνει λιποτάκτης...

"Η Συγχώρηση αυτού που σε έβλαψε, σε περιφρόνησε, σε διέβαλλε, σε επιβουλεύτηκε, σε εχθρεύτηκε (αδικώντας σε) καθ’ οιονδήποτε τρόπο είναι μια ανώτερη ηθική πράξη. Εξίσου υψηλή ηθική αξία έχει το να ζητήσει κάποιος ειλικρινή Συγχώρηση για τα δεινά που προκάλεσε (με τις πράξεις ή/και με την απραξία του) σε κάποιον άλλον. Με μια ΔΙΑΦΟΡΑ. Το δεύτερο έχει αξία ΜΟΝΟΝ όταν απευθύνεται σε κάποιον κατώτερο από πλευράς κοινωνικής/πολιτικής/οικονομικής ισχύος. Τι αξία μπορεί να έχει άραγε μια «Συγγνώμη» που απευθύνεται σε κάποιον «ανώτερο κοινωνικά» (και «ισχυρότερο») όπου εάν τολμήσεις να μην ζητήσεις «συγγνώμη» (συνοδευόμενο δε με πολλαπλάσια «αποκατάσταση» ζημιών) γι’ αυτά που του έκανες όταν ήταν «κατώτερος» μπορεί να σε συντρίψει «ανταποδοτικά» αλλά και «προς παραδειγματισμό» κάθε άλλου (κατώτερου αλλά και «ανώτερου») που θα αποτολμήσει τα ίδια;"

Τετάρτη, 5 Νοεμβρίου 2014

«Ιστορίες για Αγρίους»: μια ψυχολόγος σχολιάζει θέματα καθημερινής αγριότητας…


Έχετε ποτέ αναρωτηθεί, γιατί στην καθημερινότητά μας, γινόμαστε βίαιοι και θυμώνουμε συχνά, με ασήμαντες αφορμές; Στις «Ιστορίες για Αγρίους» ο αργεντίνος σκηνοθέτης Νταμιάν Σιφρόν, χτίζει αριστοτεχνικά έξι αυτόνομες ιστορίες καθημερινής τρέλας, έτσι που, αβίαστα προκύπτει το ερώτημα "θα μπορούσαμε όλοι δυνητικά να είμαστε πρωταγωνιστές «Ιστοριών για Αγρίους»;".
 Κοινός τόπος των ιστοριών του Σιφρόν είναι ο θυμός, το αίσθημα της αδικίας, η εκτόνωση και…το χάος. Το τέλος των ιστοριών, εντελώς αναπάντεχο, εκπλήσσει τον θεατή, ενώ το χιούμορ είναι τόσο σκληρό που σπάει κόκαλα αποφορτίζοντας την «άγρια» ατμόσφαιρα που έχει δημιουργηθεί.

Δείτε το trailer της ταινίας για να πάρετε μια ιδέα.



Απαντήσεις σχετικά με το γιατί και αν ο καθένας από εμάς θα μπορούσε να ξεπεράσει τα όρια, μάς έδωσε η Μπετίνα Ντάβου, καθηγήτρια ψυχολογίας στο τμήμα ΕΜΜΕ του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου.


"Στην ταινία δεν είναι εύκολο εξαρχής να διακρίνουμε ποιος είναι καλός ή κακός, ίσως γιατί οι συντελεστές της, γνωρίζουν την ψυχολογική πραγματικότητα πως ο άνθρωπος είναι και καλός και κακός, και ότι μέσα του, πάντοτε βρίσκεται σε μια τέτοια πάλη. Επιπλέον πρέπει να δεχτούμε ότι οι "άγριες" αντιδράσεις μας οφείλονται στο ότι ακόμη, είμαστε πολύ περισσότερο πρωτόγονοι απ’ ότι πολιτισμένοι, και αυτό συμβαίνει γιατί ο πολιτισμός, (και ο τεχνολογικός με όλες τις αλλαγές που επιφέρει στις σχέσεις) που κάποια στιγμή «αυτονομήθηκε», δηλαδή εξελίχθηκε πολύ πιο ραγδαία απ’ ότι το ανθρώπινο είδος που τον παρήγαγε, καταφέρνει βιολογικά να προσαρμοστεί. Μπορεί αυτό να μην μας αρέσει αλλά η βιαιότητα στον κόσμο το επιβεβαιώνει."

Πώς φαινομενικά υγιείς άνθρωποι, με ασήμαντες αφορμές περνούν τα όρια, δεν συγκρατούν το θυμό τους και φθάνουν στα άκρα...

"Η φράση "φαινομενικά υγιείς" είναι το κλειδί. Γιατί μπορεί στην καθημερινότητά μας να είμαστε λειτουργικοί, αλλά δεν σημαίνει ότι είμαστε και καλά μέσα μας. Το πώς μπορεί να φτάσεις σε κατάσταση ακραία με ασήμαντη αφορμή, σχετίζεται με πολλούς παράγοντες, με κυριότερο, το γεγονός ότι, αν κάποιον τον απασχολεί κάτι εσωτερικά, το συναίσθημα παραμονεύει να εκδηλωθεί...Πρέπει να καταλάβουμε γιατί θυμώνουμε και πώς οι σύγχρονες συνθήκες αυξάνουν αυτά τα περιστατικά θυμού.

Θυμός = επιβίωση...

"Από την άλλη, δεν θα ήταν καλό και να μη θυμώνουμε. Ο θυμός είναι ένα από τα συναισθήματα που εξασφαλίζουν την επιβίωσή μας! Είμαστε σχεδόν βιολογικά προκαθορισμένοι και να θυμώνουμε. Πότε θυμώνουμε; Όταν διαψεύδονται οι στόχοι, τα πλάνα, οι επιθυμίες μας...

Θυμός ή απάθεια;

"Ο θυμός σαν συναίσθημα είναι βέβαια πολύ καλύτερος από τη βαθιά απογοήτευση και τη θλίψη, γιατί αν φτάσουμε σε αυτά, κάτι που συμβαίνει έντονα στην Ελλάδα του σήμερα, κινδυνεύουμε να γίνουμε απαθείς. Ενώ ο θυμός κινητοποιεί. Υπάρχουν όμως όρια. Αν ο θυμός υπάρχει εκεί, να παραμονεύει και δεν κάνεις κάτι, τότε είναι εύκολο να ξεσπάσει με ασήμαντη αφορμή."

Οι ιδιότητες του Θυμού

"Όλα τα συναισθήματα έχουν κάποιες ιδιότητες. Ο θυμός έχει τρεις χαρακτηριστικές ιδιότητες:
α) Αναστέλλει το φόβο, για παράδειγμα μπορεί να "πλακωθείς" με κάποιον χωρίς απαραίτητα να έχεις ζυγίσει το αν μπορείς να τα βγάλεις πέρα μαζί του. Από τη στιγμή που θυμώνεις, είναι σαν να παύεις να φοβάσαι!
β) Μειώνει την έγνοια για τον άλλον
γ) Όταν ο θυμός είναι πολύ δυνατός, σε φέρνει σε ακραίες καταστάσεις. Εκεί το θέμα είναι ποιος θα επιβιώσει πια. Και αυτό εξηγεί το συναισθηματικό παραλήρημα που επικρατεί γύρω μας καθημερινά καθώς προσπαθούμε να επιβιώσουμε σε εξαιρετικά επώδυνες συνθήκες."

Ανταπόδοση βίας - ηθική βίας/θυμού

"Η ανταποδοτικότητα της βίας σχετίζεται με το πόσο ατομικιστική έχει γίνει μια κοινωνία. Το έργο είναι αργεντίνικο, άρα πιο κοντά στη δική μας κουλτούρα σε σχέση με παραγωγές βορείων λαών. Κοινωνίες, όπως η ελληνική ή η αργεντίνικη, ήταν παραδοσιακά συλλογικές κοινωνίες σε σχέση με τον «ανεπτυγμένο» Βορρά και την υπόλοιπη Δύση."

Με τις παγκόσμιες οικονομικές συνθήκες όμως, οι κοινωνίες αυτές τείνουν να εξατομικεύονται όλο και περισσότερο. Ενώ λοιπόν σε μια συλλογική κοινωνία, το να χτυπήσεις τον άλλο είναι σαν να χτυπάς τον εαυτό σου, την ομάδα σου, οπότε έχεις πολύ περισσότερες αναστολές για να εκδικηθείς, σε μια εξατομικευμένη κοινωνία, το να χτυπήσεις τον άλλον είναι "ο θάνατός σου η ζωή μου"!.

Το χιούμορ της ταινίας είναι πρόταση ή τι θα έλεγε ο Φρόιντ βλέποντας την ταινία;


Ο Φρόιντ θεωρούσε ότι το χιούμορ είναι μια καλά μασκαρεμένη επιθετικότητα, την οποία αναπτύξαμε από και υπό την πίεση του πολιτισμού. Πολλές φορές το χρησιμοποιούμε για να εκτονώσουμε το άγριο συναίσθημα του θυμού, που έτσι και αλλιώς δεν είναι καλό να κρατούμε μέσα μας. Με το χιούμορ, βρίσκουμε έναν πλάγιο τρόπο να εκτονώσουμε το θυμό, διακωμωδώντας την κατάσταση, αφενός για να μην τον κρατήσουμε μέσα μας και καταστρέψει εμάς, αφετέρου για να μην βλάψουμε τον άλλον.

Επομένως το χιούμορ ως «μασκαρεμένος θυμός», μπορεί να συμβάλει στο να «πάρει το μήνυμα» ο άλλος και να ρυθμίσουμε καλύτερα τη μεταξύ μας σχέση.

Πρακτικές συμβουλές για καθημερινούς "αγρίους": πώς αμύνομαι όταν κάποιος με βρίζει στο δρόμο;

α) Αν μπορείς πρέπει να αγνοήσεις τον άλλον. Αυτό δεν είναι βέβαια καθόλου εύκολο, γιατί τη στιγμή που ο άλλος σε βρίζει, μπορεί να αγγίξει κι έναν δικό σου προϋπάρχοντα θυμό. Αν μπορέσεις ωστόσο να το κάνεις, είναι πολύ χρησιμότερο, γιατί αποφεύγεις την κλιμάκωση.
β) Δεν πρέπει να παίρνουμε τα πράγματα προσωπικά. Όταν ένας άνθρωπος, για ασήμαντη αφορμή, μας προκαλεί, πρέπει να σκεφτόμαστε ότι δεν έχει στόχο εμάς, έχει τα δικά του θέματα, οπότε το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να προσπαθήσουμε να επικοινωνήσουμε όσο το δυνατόν πιο ήπια μαζί του.

Σύνταξη/συνέντευξη: Τζένη Παπαγεωργίου


http://entertainment.in.gr/