Πρόσφυγας σημαίνει λιποτάκτης...

"Η Συγχώρηση αυτού που σε έβλαψε, σε περιφρόνησε, σε διέβαλλε, σε επιβουλεύτηκε, σε εχθρεύτηκε (αδικώντας σε) καθ’ οιονδήποτε τρόπο είναι μια ανώτερη ηθική πράξη. Εξίσου υψηλή ηθική αξία έχει το να ζητήσει κάποιος ειλικρινή Συγχώρηση για τα δεινά που προκάλεσε (με τις πράξεις ή/και με την απραξία του) σε κάποιον άλλον. Με μια ΔΙΑΦΟΡΑ. Το δεύτερο έχει αξία ΜΟΝΟΝ όταν απευθύνεται σε κάποιον κατώτερο από πλευράς κοινωνικής/πολιτικής/οικονομικής ισχύος. Τι αξία μπορεί να έχει άραγε μια «Συγγνώμη» που απευθύνεται σε κάποιον «ανώτερο κοινωνικά» (και «ισχυρότερο») όπου εάν τολμήσεις να μην ζητήσεις «συγγνώμη» (συνοδευόμενο δε με πολλαπλάσια «αποκατάσταση» ζημιών) γι’ αυτά που του έκανες όταν ήταν «κατώτερος» μπορεί να σε συντρίψει «ανταποδοτικά» αλλά και «προς παραδειγματισμό» κάθε άλλου (κατώτερου αλλά και «ανώτερου») που θα αποτολμήσει τα ίδια;"

Πέμπτη, 14 Ιανουαρίου 2016

Ο Πολιτισμός ως "Κυνήγι της Ηδονής": Στόχος μόνον η "Εκτόνωση των Ορμών" - Ο άνθρωπος ως "έρμαιο των αρχέγονων ζωωδών ενστίκτων του"


Τι ρυθμίζουν τα Ένστικτα και πως μας καθορίζουν;

Με τον όρο ένστικτο εννοείται η εγγενής τάση ή ορμή προς την κατεύθυνση συγκεκριμένων συμπεριφορών, κάτω από ορισμένες συνθήκες. Αυτή η τάση είναι ανεξάρτητη από τη διαδικασία της μάθησης και παραμένει αναλλοίωτο χαρακτηριστικό ενός βιολογικού είδους.

Βάσει του συγκεκριμένου ορισμού διαμορφώνεται η θεωρία των ενστίκτων, που τονίζει το βιολογικά καθορισμένο θεμέλιο της συμπεριφοράς ενός οργανισμού απέναντι σε συγκεκριμένα στοιχεία του περιβάλλοντός του. 

Η θεωρία των ενστίκτων στην ψυχανάλυση ασχολείται με την κατάργηση ή τροποποίηση ερεθισμάτων που διεγείρουν συγκεκριμένες παρορμήσεις, ενώ στην ηθολογία αναφέρεται σε άκαμπτα συμπεριφορικά στερεότυπα και τις συνεπακόλουθες ενέργειες, χαρακτηριστικές πολλών βιολογικών ειδών.

Όσον αφορά τα ένστικτα, αρχικά επικρατούσε η άποψη της κυριαρχίας των ενστίκτων στη συμπεριφορά του ανθρώπου. Πιό συγκεκριμένα, ο Άγγλος φιλόσοφος Thomas Hobbes χαρακτήρισε τον άνθρωπο σαν "homini lupus", πιστεύοντας δηλαδή ότι είναι από τη φύση του ένα σκληρό και κακό ζώο χωρίς συμπόνοια για τον συνάνθρωπό του. 

Αντιθέτως, ο Γάλλος φιλόσοφος Rousseau θεώρησε ότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση του αγνός και καλός. Η θεωρία του Δαρβίνου, με βάση την οποία εξήγαγε αργότερα ο Φρόιντ τη θεωρία των ενστίκτων, βασίζεται στην αρχή της φυσικής υπεροχής. 

Δηλαδή οι αλλαγές του περιβάλλοντος προκαλούν στο ζώο την ανάγκη καινούριων τρόπων προσαρμογής σε αυτό,ώστε να επιβιώσει. Έτσι κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ικανότεροι κυριαρχούν.

Τελικά ο Δαρβίνος θεώρησε ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των ζώων και των ανθρώπων. Ο άνθρωπος τυχαίνει να εξελιχθεί στο ανώτατο όριο της ζωικής κυριαρχίας, χρησιμοποιεί όμως τις ίδιες μορφές προσαρμογής στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος όπως και τα ζώα.

Έτσι λοιπόν και ο Φρόιντ, επηρεασμένος από το έργο του Δαρβίνου, υιοθέτησε μεταξύ άλλων και την ιδέα της συνέχειας μεταξύ των ζώων και των ανθρώπων. 

Ο άνθρωπος, όπως και τα ζώα, δρα με βάση τα ένστικτα. 

Στο άνθρωπο τα ένστικτα περιέχονται στο "εκείνο" ("id"),το μέρος της προσωπικότητας το οποίο αφορά στις ασυνείδητες λειτουργίες του ανθρώπου. 

Έτσι λοιπόν, η κινητήρια δύναμη στον άνθρωπο είναι οι ορμές, που τον ωθούν να ικανοποιήσει τις βιολογικές ανάγκες του. Οι ορμές δηλαδή, α ένστικτα του ανθρώπου δρουν ασυνείδητα. 

Ακόμη, ο Φρόιντ εισήγαγε την έννοια της "ψυχικής ενέργειας", μιάς μόνιμης πηγής ενέργειας που υπάρχει στον άνθρωπο και στην οποία βασίζεται η θεωρια τον ενστίκτων.

Ο Φρόιντ υποθέτει την ύπαρξη δύο ενστίκτων στον άνθρωπο, του "έρωτα" και του "θανάτου". Τα ένστικτα αυτά, εφορμόμενα από την ψυχική ενέργεια που αποτελεί μία μόνιμη πηγή δύναμης, είναι αναγκαίο να εκτονωθούν. 

Τη διαδικασία της εκτόνωσης ονόμασε "κάθαρση". Αφορά στο φαινόμενο της ψυχικής και σωματικής εξαντλήσεως που παρουσιάζεται όταν το άτομο εκφράζει τις απαγορευμένες και καταπιεσμένες ορμές του. 

Μία αρχή της ψυχαναλυτικής θεραπείας είναι ότι η κάθαρση φέρνει μόνο προσωρινή ανακούφιση (επειδή οι ορμές δεν έχουν βρει ικανοποιητικό μηχανισμό άμυνας). 

Επομένως, ένας στόχος της ψυχαναλυτικής θεραπείας να βοηθήσει το άτομο να βρει πιό ρεαλιστικούς στόχους για να εκφράσει τα ένστικτά του.

Άλλοι επιστήμονες τοποθετούν τα ένστικτα καθαρά στους μηχανισμούς επιβίωσης του ανθρώπου, που σε ορισμένες καταστάσεις νικούν τις ανώτερες πνευματικές λειτουργίες του ανώτερου ανθρώπινου εγκεφάλου ή λογικού εγκεφάλου και καθορίζουν τη συμπεριφορά. 

Ο εγκέφαλος του σύγχρονου ανθρώπου αποτελείται από έναν πυρήνα ερπετοειδούς εγκεφάλου, έναν εγκέφαλο κατώτερου θηλαστικού και κυρίως από τον εξελιγμένο ανθρώπινο εγκέφαλο. 

Ο καθένας από τους τρεις εγκεφάλους ελέγχει τις δικές του λειτουργίες και συνδέεται με τους άλλους με ένα δυναμικό δίκτυο νευρωνικών συνδέσεων. 

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δίνει στον άνθρωπο την ξεχωριστή του θέση στο βασίλειο των ζώων, όμως οι άλλοι δύο εγκέφαλοί μας είναι ίδιοι με τις αντίστοιχες δομές των άλλων ζώων, μιας και οι πρωτόγονες αυτές περιοχές έχουν παραμείνει ίδιες εδώ και εκατομμύρια χρόνια. 

Αξίζει να σημειωθεί πως δεν είναι μόνο ο ανώτερος ανθρώπινος εγκέφαλος που επιβάλλεται στον ερπετοειδή και στο θηλαστικό εγκέφαλο, αλλά αρκετά συχνά συμβαίνει το αντίθετο. 

Είναι εκείνες οι στιγμές που νοιώθουμε για παράδειγμα ανασφάλεια και δρούμε σαν απειλούμενα ζώα, έρχονται στην εξουσία τα ένστικτα. 

Το σύνολο των ψυχικών διακυμάνσεων ή διαταραχών και η ρύθμιση τις λειτουργίας των ενστίκτων βασίζεται στα δίκτυα επικοινωνίας και ελέγχου των τριών αυτών βασικών πυρήνων του εγκεφάλου μας.

Ευχαριστούμε θερμά την Ιατρική Σχολή του Παν/μίου Κρήτης και την Βικιπαίδεια για τις πληροφορίες που παραχώρησε στο lifemag.gr